Da: Carmina
[1111] [1]
.
5.
Elegia
de puero peste aegrotante
|
5.
Elegia su
un ragazzo malato di peste.
|
Ergo te,
miserande puer, fata improba, fata
impia, fata
meis inuida deliciis,
eripuere?
meisque oculis tua tristia cernam
funera,
et infelix ipse superstes ero?
Et potero
infelix tantum spectare dolorem,
et non in
lacrymas ire et in exitium? |
Cerco traduzione
in italiano per questi brani. Chi potesse aiutarmi, mi
scriva. Grazie anticipate.
|
Ergo
me miserum illa eadem fata improba, fata
impia, fata
meis inuida deliciis,
seruauere,
tuis superessem ingratus ut annis,
et desiderio
conficerer misero?
Vt te crudeli
consumptum peste uiderem,
et ferrem
tristes munera ad exsequias?
Te ne rogo
positum sine me, mea uita, uidebo,
nec me eadem
absumptum flamma inimica feret? |
Testo |
Haud
ita mi suadebit amor pietasque dolorque;
namque simul
tecum me illa perire iubent. |
Testo |
Scilicet
hoc scelus admissum purgabimus in te,
quod tibi
supremo in tempore defuimus;
quod, nimium
uitae memores stultique timoris,
debita amicitiae
clausimus officia. |
Testo |
Et puto,
care puer, sensisti; et saepe timentem
incusasti:
o mi quae satis hiscat humus?
O mihi quae
ueniant pro tali praemia culpa
digna? meum
ueniant in mala cuncta caput. |
Testo |
Non ego
suppliciis exponi perfidus ultra
deprecor;
aut uitae deprecor exitium,
quae mihi
te uiuo ut fuerat gratissima quondam,
nunc eadem
exstincto tristis et aspera erit. |
Testo |
Pestis iniqua,
proterua, incommoda, pessima pestis,
pestis auara,
bonorum omnium acerba cinis,
tu ne mei
pueri uultus inimica nitentes
ausa es
pallidulis commaculare notis?
Agnoui certe
uitiati signa coloris,
obscuras
gemini luminis esse faces,
et tamen
ignarus causas meditabar inanes:
non erat
ad tantum mens bene docta malum. |
Testo |
Tu ne etiam
scelus hoc, morienti ingratus abessem,
tu potuisti,
essem ut immemor, efficere?
O Di, quale
malum terris in peste dedistis!
An ne aliud
fors crudelius aut grauius?
Qua natos
patres, nati fugere parentes,
coniugiique
manet non bene firma fides;
ipsa sibi
est odio natura et se fugit ipsam,
cessat et
humanae foedus amicitiae. |
Testo |
Quin etiam
in sacros pestis mala saeuit amantes,
et quoque
nescio quid pessima iuris habet.
Illa modo
nimium uitae me fecit auarum,
et memorem
pueri non satis esse mei. |
Testo |
Tu potuisti,
inimica, incommoda, pessima pestis,
in tam coniunctas
ferre manus animas?
Ergo qui
omnia uincis Amor, cui caetera parent,
unum non
potes hoc perdomuisse malum?
At poteram
domuisse ego perditus: una uoluntas
defuit;
una, puer, culpa putanda mea est. |
Testo |
Debueram
tecum stratis iacuisse sub isdem,
et conferre
tuis oribus ora mea;
his etiam
saeuo de uulnere dira uenena
exhaurire,
et tecum inde perire simul. |
Testo |
Non ego
nunc furiis agitari nempe uiderer,
attonitusque
umbras effugere ante tuas.
O quibus
iratos placem pro crimine manes
suppliciis,
proque impietate mea? |
Testo |
Non mea
multiplices ueniant si in crimina mortes,
crimina
multiplici morte queam luere. |
Testo |
Parce puer,
quaeso, atque ulcisci desine amantem:
non decet
a cinere et funere saeuitia. |
Testo |
Sic tua
non onerosa cubet super ossa sepulti,
et tibi
perpetuo florida uernet humus. |
Testo |
Eventuale
dida di foto
|
6.
De sanitate
eiusdem pueri.
|
6.
Sulla guarigione
del medesimo ragazzo.
|
Gaudete,
o lepidi mei sodales,
Victori
optime, tuque Carnesecca,
et profundite
tota gaudiorum
semina interioribus
medullis,
risu et
murmure et omnibus cachinnis. |
Testo |
Gaudete
et reliqui mei sodales
quos gaudere
bonis decet sodalis:
meus nam
puer ille conualescit,
ille, inquam,
puer, ille conualescit
cui nos
carmina maesta dixeramus
nuper, quem
mala febris occuparat
et contagia
pestilentiarum; |
Testo |
ille,
inquam, e manibus tenebricosis
Orci et
pallidulis nimis tenebris
uitae ad
lumina restitutus almae est. |
Testo |
Gaudete,
o lepidi mei sodales,
quos gaudere
bonis decet sodalis. |
Testo |
Eventuale
dida di foto
|
9.
Angelo
Diuitio. [1523]
|
9.
Ad Angelo
Divizi da Bibbiena.
|
Ergo ego
te, ante alios unum quem semper amaui,
unum quem
petii toto animo atque anima,
cui mea
deuotis mens dedita sensibus uni
iampridem
a teneris seruiit unguiculis,
cogor in
extremas abiturus linquere terras,
et triste
infelix mittor in exsilium? |
[Nota, da fare:
Del Berni abbiamo
tre sonetti, datati 23 gennaio 1523, scritti al Divizi nella stessa
occasione: l'esilio in
un'abbazia abruzzese per punirlo
di una colpa di tipo omosessuale]. |
Nec
tamen id merui; nisi amor facit ipse nocentem
et titulus
culpae est perdite amasse meae. |
Testo |
Odissem!
hinc certi sceleris, puto, praemia ferrem,
nec caris
miser auellerer ex oculis.
Ibo equidem
quocumque ferent tua iussa, libensque,
ut placeam,
caris auferar ex oculis. |
Testo |
Perpetiar
quicquid crudele et quicquid acerbum est:
sed certe
uestra est haec amor inuidia. |
Testo |
Eventuale
dida di foto
|
10.
Angelo
Diuitio. [1523]
|
10.
Ad Angelo
Divizi da Bibbiena.
|
Si qua fides
usquam mortalibus, Angele, habenda est
pro pietate
animi et moribus ingenuis,
dum sibi
conscia mens nihil aut fecisse maligne
aut dixisse
ullo in tempore se meminit, |
Testo |
Sed
sanctam coluisse fidem, sed foedera sancta
aeruasse,
et sanctas semper amicitias;
debetur
certe nobis haec plurima apud te
pro pietate
animi et moribus ingenuis. |
Testo |
Nam
quod perditus ante malo flagrauerim amore,
et fuerim
toto infamia nota foro,
pro quo
te caruisse, diuque ingratus abesse
debueram,
et tristes extimuisse minas,
crede mihi,
fuit id fortunae crimen iniquae,
non morum
aut animi non satis ingenui;
fortunae
omnipotentis, apertum in corpora nostra
inque animos
late quae gerit imperium,
mergens
fortia colla profundo uortice amoris,
et torquens
caecis corda cupidinibus. |
Testo |
Quae
licet oblitumque hominum oblitumque Deorum
extremam
prorsus me ingerit in rabiem,
nulla tamen
rabies fuit aut uis effera tanti,
quae tete
nostro auelleret ex animo;
te quem
longus amor media in praecordia fixum
iussit in
aeternos usque manere dies;
cuius amorem
nulla iniuria temporis unquam
aut hominum
nostro e pectore dissoluet,
quidquid
erit posthac, quaecumque hominumque Deumque
Fortunaeue
in me dictaque factaque sint. |
Testo |
Quare si
hactenus insano labefactus amore
admisisse
in te noxam aliquam potui,
pro qua
te caruisse, diuque ingratus abesse
debuerim,
et tristes extimuisse minas,
ignosces;
etenim post longa incommoda, longa
supplicia
et longi dedecus exsilii,
denique
post demptam per saeua piacula labem,
si qua erat,
irarum desinere usque decet; |
Testo |
et mihi
reddere te, et uiuacem exstinguere curam,
quae pectus
tristi torquet amaritie;
ne forte
Adriacas si unquam uesanus in undas
deferar,
heu uestris naufragus ex oculis,
aut terra
ignota iaceam neglectus, et exsul,
et matutinis
praeda data alitibus,
dicaris
miserae mortis tu causa fuisse,
et tua sit
nostri funeris inuidia. |
Testo |
[2].
[3].
[4].
[5].
[6].
[7].
[8].
[9].
[10].
[11].
[12].
L'autore ringrazia
fin d'ora chi vorrà aiutarlo a trovare immagini e ulteriori dati
su persone, luoghi e fatti descritti in questa pagina, e chi gli segnalerà
eventuali errori in essa contenuti. |
Note
[1]
Il testo da: Francesco Berni, Carmina, come a suo tempo pubblicato
online dal defunto sito "Poeti d'Italia
in lingua latina", che riproduceva l'edizione a cura di M. Scorsone,
______, _____ 1995.
[2].
[3].
[4].
[5].
[6].
[7].
[8].
[9].
[10].
[11].
[12].
|