Home page Giovanni Dall'Orto > Saggi di storia gayBiografie di personaggi gay > Testi originali > Sec. XVI >  Francesco Berni

Francesco Berni (1498-1535)

dimensioni h 170 x largh 132

NOTA BENE. Questo testo è un semplice "appunto", pubblicato provvisoriamente in attesa di trovare il tempo
per curare o farne curare la traduzione, il commento, o entrambe le cose.


Da: Carmina [1111[1]
.
5. 
Elegia de puero peste aegrotante
5.
Elegia su un ragazzo malato di peste.

Ergo te, miserande puer, fata improba, fata
impia, fata meis inuida deliciis,
eripuere? meisque oculis tua tristia cernam
funera, et infelix ipse superstes ero?
Et potero infelix tantum spectare dolorem,
et non in lacrymas ire et in exitium?
Cerco traduzione in italiano per questi brani. Chi potesse aiutarmi, mi scriva. Grazie anticipate.
Ergo me miserum illa eadem fata improba, fata
impia, fata meis inuida deliciis,
seruauere, tuis superessem ingratus ut annis,
et desiderio conficerer misero?
Vt te crudeli consumptum peste uiderem,
et ferrem tristes munera ad exsequias?
Te ne rogo positum sine me, mea uita, uidebo,
nec me eadem absumptum flamma inimica feret?
Testo
Haud ita mi suadebit amor pietasque dolorque;
namque simul tecum me illa perire iubent.
Testo
Scilicet hoc scelus admissum purgabimus in te,
quod tibi supremo in tempore defuimus;
quod, nimium uitae memores stultique timoris,
debita amicitiae clausimus officia.
Testo
Et puto, care puer, sensisti; et saepe timentem
incusasti: o mi quae satis hiscat humus?
O mihi quae ueniant pro tali praemia culpa
digna? meum ueniant in mala cuncta caput.
Testo
Non ego suppliciis exponi perfidus ultra
deprecor; aut uitae deprecor exitium,
quae mihi te uiuo ut fuerat gratissima quondam,
nunc eadem exstincto tristis et aspera erit.
Testo
Pestis iniqua, proterua, incommoda, pessima pestis,
pestis auara, bonorum omnium acerba cinis,
tu ne mei pueri uultus inimica nitentes
ausa es pallidulis commaculare notis?
Agnoui certe uitiati signa coloris,
obscuras gemini luminis esse faces,
et tamen ignarus causas meditabar inanes:
non erat ad tantum mens bene docta malum.
Testo
Tu ne etiam scelus hoc, morienti ingratus abessem,
tu potuisti, essem ut immemor, efficere?
O Di, quale malum terris in peste dedistis!
An ne aliud fors crudelius aut grauius?
Qua natos patres, nati fugere parentes,
coniugiique manet non bene firma fides;
ipsa sibi est odio natura et se fugit ipsam,
cessat et humanae foedus amicitiae.
Testo
Quin etiam in sacros pestis mala saeuit amantes,
et quoque nescio quid pessima iuris habet.
Illa modo nimium uitae me fecit auarum,
et memorem pueri non satis esse mei.
Testo
Tu potuisti, inimica, incommoda, pessima pestis,
in tam coniunctas ferre manus animas?
Ergo qui omnia uincis Amor, cui caetera parent,
unum non potes hoc perdomuisse malum?
At poteram domuisse ego perditus: una uoluntas
defuit; una, puer, culpa putanda mea est.
Testo
Debueram tecum stratis iacuisse sub isdem,
et conferre tuis oribus ora mea;
his etiam saeuo de uulnere dira uenena
exhaurire, et tecum inde perire simul.
Testo
Non ego nunc furiis agitari nempe uiderer,
attonitusque umbras effugere ante tuas.
O quibus iratos placem pro crimine manes
suppliciis, proque impietate mea?
Testo
Non mea multiplices ueniant si in crimina mortes,
crimina multiplici morte queam luere.
Testo
Parce puer, quaeso, atque ulcisci desine amantem:
non decet a cinere et funere saeuitia.
Testo
Sic tua non onerosa cubet super ossa sepulti,
et tibi perpetuo florida uernet humus.
Testo
Eventuale dida di foto
6. 
De sanitate eiusdem pueri.
6.
Sulla guarigione del medesimo ragazzo.

Gaudete, o lepidi mei sodales,
Victori optime, tuque Carnesecca,
et profundite tota gaudiorum
semina interioribus medullis,
risu et murmure et omnibus cachinnis.

Testo
Gaudete et reliqui mei sodales
quos gaudere bonis decet sodalis:
meus nam puer ille conualescit,
ille, inquam, puer, ille conualescit
cui nos carmina maesta dixeramus
nuper, quem mala febris occuparat
et contagia pestilentiarum;
Testo
ille, inquam, e manibus tenebricosis
Orci et pallidulis nimis tenebris
uitae ad lumina restitutus almae est.
Testo
Gaudete, o lepidi mei sodales,
quos gaudere bonis decet sodalis.
Testo
Eventuale dida di foto
9. 
Angelo Diuitio. [1523]
9.
Ad Angelo Divizi da Bibbiena.

Ergo ego te, ante alios unum quem semper amaui,
unum quem petii toto animo atque anima,
cui mea deuotis mens dedita sensibus uni
iampridem a teneris seruiit unguiculis,
cogor in extremas abiturus linquere terras,
et triste infelix mittor in exsilium?

[Nota, da fare: Del Berni abbiamo tre sonetti, datati 23 gennaio 1523, scritti al Divizi nella stessa occasione: l'esilio in un'abbazia abruzzese per punirlo di una colpa di tipo omosessuale].
Nec tamen id merui; nisi amor facit ipse nocentem
et titulus culpae est perdite amasse meae.
Testo
Odissem! hinc certi sceleris, puto, praemia ferrem,
nec caris miser auellerer ex oculis.
Ibo equidem quocumque ferent tua iussa, libensque,
ut placeam, caris auferar ex oculis.
Testo
Perpetiar quicquid crudele et quicquid acerbum est:
sed certe uestra est haec amor inuidia.
Testo
Eventuale dida di foto
10. 
Angelo Diuitio. [1523]
10.
Ad Angelo Divizi da Bibbiena.

Si qua fides usquam mortalibus, Angele, habenda est
pro pietate animi et moribus ingenuis,
dum sibi conscia mens nihil aut fecisse maligne
aut dixisse ullo in tempore se meminit,

Testo
Sed sanctam coluisse fidem, sed foedera sancta
aeruasse, et sanctas semper amicitias;
debetur certe nobis haec plurima apud te
pro pietate animi et moribus ingenuis. 
Testo
Nam quod perditus ante malo flagrauerim amore,
et fuerim toto infamia nota foro,
pro quo te caruisse, diuque ingratus abesse
debueram, et tristes extimuisse minas,
crede mihi, fuit id fortunae crimen iniquae,
non morum aut animi non satis ingenui;
fortunae omnipotentis, apertum in corpora nostra
inque animos late quae gerit imperium,
mergens fortia colla profundo uortice amoris,
et torquens caecis corda cupidinibus. 
Testo
Quae licet oblitumque hominum oblitumque Deorum
extremam prorsus me ingerit in rabiem,
nulla tamen rabies fuit aut uis effera tanti,
quae tete nostro auelleret ex animo;
te quem longus amor media in praecordia fixum
iussit in aeternos usque manere dies;
cuius amorem nulla iniuria temporis unquam
aut hominum nostro e pectore dissoluet,
quidquid erit posthac, quaecumque hominumque Deumque
Fortunaeue in me dictaque factaque sint. 
Testo
Quare si hactenus insano labefactus amore
admisisse in te noxam aliquam potui,
pro qua te caruisse, diuque ingratus abesse
debuerim, et tristes extimuisse minas,
ignosces; etenim post longa incommoda, longa
supplicia et longi dedecus exsilii,
denique post demptam per saeua piacula labem,
si qua erat, irarum desinere usque decet;
Testo
et mihi reddere te, et uiuacem exstinguere curam,
quae pectus tristi torquet amaritie;
ne forte Adriacas si unquam uesanus in undas
deferar, heu uestris naufragus ex oculis,
aut terra ignota iaceam neglectus, et exsul,
et matutinis praeda data alitibus,
dicaris miserae mortis tu causa fuisse,
et tua sit nostri funeris inuidia. 
Testo

[2].

[3].

[4].

[5].

[6].

[7].

[8].

[9].

[10].

[11].

[12].

L'autore ringrazia fin d'ora chi vorrà aiutarlo a trovare immagini e ulteriori dati su persone, luoghi e fatti descritti in questa pagina, e chi gli segnalerà eventuali errori in essa contenuti.

Note

[1] Il testo da: Francesco Berni, Carmina, come a suo tempo pubblicato online dal defunto sito "Poeti d'Italia in lingua latina", che riproduceva l'edizione a cura di M. Scorsone, ______, _____ 1995.

[2].

[3]

[4].

[5].

[6].

[7].

[8].

[9].

[10].

[11]

[12].
 


Ripubblicazione consentita previo permesso dell'autore: scrivere per accordi.

[Torna all'indice dei testi originari] [Vai alla pagina di biografie di gay nella storia]
[Vai all'indice dei saggi di storia gay]