Da: Epigrammaton
liber [14__] [1]
.
I 29.
Blanco Comae.
|
Titolo
|
Non auri pretium, Tuscae non serica gentis
quaeque gerit Calabra dona Galesus humo,
non decus egregium formae, non dulcia linguae
murmura, non Phoebo lumina clara magis
me tenuere diu sine coniuge; saeua cynedum
haec Phrygium teneant, haec quoque uota Midam. |
Testo |
Sed facies ardens Veneris sub pectore casto,
iuncta sed auricomae Iulia Tyndaridi,
haec me causa diu fecit, pater, una puellam
legitimo nullam me sociare toro. |
Testo |
Non petit hanc quisquis fugit horrida bella, tumultus
deque suburranis Thaida fornicibus. |
Testo |
 Eventuale dida di foto
|
I 54.
Ad Quirites Romanos
de uirtute reduce rediuiuaque.
|
Titolo
|
Inclyta nascetur uirtus, gaudete Quirites;
militiae redeunt signa decusque nouae. |
Testo |
Qui modo marcebat uino, qui Thaida demens
nunc olidam princeps, nunc rapiebat Hylam,
Martis amore furens claraeque et laudis honore,
strenuus ardentes ducit ad arma uiros. |
Testo |
Otia segniciem pariunt, gelidumque timorem;
ingenii robur corporis atque labor. |
Testo [questa composizione è ripetuta a IV 78] |
|
Eventuale dida di foto
|
I 56.
In Gallum.
|
Titolo
|
Forte putas multas unum satiare puellas,
uxores satiat solus ut ille suas. |
Testo |
Sed temet fallis: multis gallina maritis
est satis haec, multos uinceret una uiros. |
Testo |
Uxorem galli qui ducis nomine, Galle,
cristati Cybeles denique gallus eris. |
Testo |
|
Eventuale dida di foto
|
I 60.
Idem [ = Lodouico Cendratae].
|
Titolo
|
Quod te castalidas calor sorores,
diuinum Ciceronis atque fontem
cogit linquere feruidi leonis,
aestas spicea Iuliusque feruens,
igniti radii facesque saeuae
et currus Phaetontis impudici,
vellem tartareo suum tyranno
lumen perpetuis darent diebus. |
Testo |
| Odi te nitidam tacente lucem. |
Testo |
|
Eventuale dida di foto
|
I 61.
Petro Brauo.
|
Titolo
|
Quidam me lacerat loquax caninis
saeuo dentibus ore circulator;
inter non homines probos, pudicos,
illum nam fugiunt uiri seueri,
molles sed pathicos adulterososque
lenones, lanios, coquos, petauros
et quos coenula lassat inquietos,
uiles cistiferos, rudes ministros. |
Testo |
Hunc si noscere uis tenebrionem:
nares simae habet et capellae ocellos,
collum uulturis et caput leonis,
ingentes asini genas et aures,
cui caedit crocodillus ore lato,
quo stridens melius cicada cantat,
et coeno genitus culex Rauennae. |
Testo |
Quem tantum duo per forum clientes,
quos tristis cruciat fames, sequuntur,
quem uos o socii fori uocatis
picam nomine garrulumque coruum. |
Testo |
Hunc uerbis moneas tuis rogamus
ne bilem moueat fero leoni,
illum ne ueluti ferox asellum
perdam dentis aper meis furore. |
Testo |
|
Eventuale dida di foto
|
II 70.
Comiti Fulgosino. <Versus 1-20>
|
Titolo
|
Fulgentes auibus bonis, Thalia,
Fulgosi thalamos petas tyranni,
sed uultu caueas libidinoso
ne pergas, ueluti soles, petulca |
Testo |
5 cum cantas Veneris nimis salaces
motus, deIicias, iocos, rapinas.
Non molles Triuiae coluntur arae
isto sub duce, non Tagi puellae
saltant, non Bromii quatit furentis |
Testo |
10 Thyas cymbala, sistra uel sacerdos,
quae plorat Pharii bouem Canopi,
non inter Sybariticos cinaedos
insanae pathici cubant Cybelis.
Sed ponit grauitas Catonianos |
Testo |
15 mores ordine, candidus decensque
est iunctus pudor aureo decori,
est claemens pietas, fidesque recta
est sincerus amor, probus, pudicus,
uirtus denique quaelibet sacelli |
Testo |
| 20 huc currit uelut ad fores amici. |
Testo |
| (...) |
(...) |
|
Eventuale dida di foto
|
.
III 5.
Marco Antonio Sabellico.
|
Titolo
|
Qui nunc principibus nostris ducibusque placere
optat et in primo posse sedere gradu,
consulis et fasces equitum uel ferre magistri
praemia, uel Phrixi uellera diues ouis, |
Testo |
urbibus et leges et foedera ponere genti,
ducere laurigeros sub iuga, uictor, equos,
inclyta non magni non Caesaris arma sequatur,
non fieri studeat Romulus atque Numa, |
Testo |
noscere non rerum causas, non culmina Cynthi
scandere, non dulces composuisse sonos,
non quid sint numeri, spatiis quibus omnia constent. |
Testo |
Grammaticos spernat, spernat et astrologos,
sed fieri cupiat parasitus, moechus, adulter,
fellator, draucus, mango, lanista, coquus;
sit pedico simul durus mollisque cinaedus,
principibus nostris sic puto gratus erit. |
Testo |
|
Eventuale dida di foto
|
III 6.
Petro Volsco.
|
Titolo
|
Petre, mihi dicunt multi quod Martia quaeram
quae posuit forti moenia fratre Remus,
quae petit Illyricus, Tanaim colitatque niualem
quique, Borystheneo quem ferit Vrsa gelu,
quique manent torui flexo sub poplite Tauri,
quique Cleonaei regna leonis habent: |
Testo |
Pontifices celebrant nostris quibus orgia uannis
tympana clamoso nec Corybante sonant,
denique dat leges ubi maximus ille sacerdos,
ille ille in terris qui gerit arma Iouis. |
Testo |
His ego caelsa petam magnae cur moenia Romae
credulus, hic uitae qua ratione fruar? |
Testo |
Morio qui non sum, gladiator uel citharedus,
nosco nec antiquis condita uina cadis,
nescio pollicitis blandas qui nocte puellas
ducere uel teneros ad sacra tecta mares. |
Testo |
Haec pathicus meritrixque petant; namque omnia Romae
cunnus et imberbis munera culus habet. |
Testo |
|
Eventuale dida di foto
|
III 71.
In Beltramum Mutinae praesidem.
|
Titolo
|
Praeside Beltramo pietas celebrata probatur;
nec tantum iuris foedera saeua nocent. |
Testo |
Incuruat tenerum Mancinus saepe cynaedum;
aurea dat diues munera, liber abit. |
Testo |
Lipperius matrem futuit, futuitque sororem;
aurea dat diues munera, liber abit. |
Testo |
Trafixit iugulum domino sceleratus Achilas;
aurea dat diues munera, liber abit. |
Testo |
Symmachus excaelsi spoliat delubra Tonantis;
aurea dat diues munera, liber abit. |
Testo |
Falsa notat falsis Marius sextertia signis;
aurea dat diues munera, liber abit. |
Testo |
Proditor, cursor, praedo, fur, moechus, adulter
aurea si dederint munera nihil timeant. |
Testo |
Viuere quisque potest Beltramo praeside: tandem
tristia non poscit funera, poscit opes. |
Testo |
|
Eventuale dida di foto
|
IV 25.
De uana suspitione belli.
|
Titolo
|
Quisquis bella timet nostris truculenta sub annis,
ignarus belli somnia uana timet. |
Testo |
Strenuus urget equos numquid Mars gentibus istis
otia quas plumis desidiosa tenent, |
Testo |
quas capiunt prisco sub consule pressa Phalerni
pocula, quas lautius mensa parata cibis,
quas immaturas ui paedicare puellas
quas iuuat et teneros supposuisse mares, |
Testo |
quae sua lomento poliunt et dropace membra,
sordida quae Cosmi munera semper olent,
quae sibi componunt longos ex ordine crines,
quae iuuenum labris inguina tenta uorant? |
Testo |
Tristia non peragunt lepores, non proelia dammae,
non quatiunt molles tela cruenta manus. |
Testo |
|
Eventuale dida di foto
|
IV 33.
Marco Ciuili.
|
Titolo
|
Quaesiui Scythicas rupes gelidosque Triones,
quo ueniens Boreas spirat et axe Notus,
qua Germanus atrox torquet sua tela, fugaces
qua Parthi uersa post sua terga manu,
qua tumidum iactat feruentes aequor arenas,
qua sua semotus regna Britannus habet. |
Testo |
Nec potui infoelix castam inuenisse puellam
et quae non esset perfida, tristis, atrox. |
Testo |
Iuppiter est testis: falsas qui saepe puellas
cum uidit serpens, foemina, taurus, auis,
has ueluti clades fugiens incendia, morbos,
iuit ad aethereos cum Ganymede polos. |
Testo |
|
Eventuale dida di foto
|
IV 54.
Ad Venerem.
|
Titolo
|
"Torqueor, alma Venus, flagranti torqueor igne".
"Quis te tam subitus destruit ignis?". "Amo". |
Testo |
"Quam?". "Non quam, sed quem poscas." "Scelerate, cynedum
diligis et sequeris et mihi poscis opem?". |
Testo |
"Si scelus est, summo cur pocula grata Tonanti
dat puer aethereae raptus ad astra domus? |
Testo |
Cur tenerum dilexit Hylam Tyrintius heros?
Et cur Oebalidem pulcher Apollo suum? |
Testo |
Si scelus est, tibi cur placuit formosus Adonis?
Sed scio sit cur, sic foemina quaeque facit". |
Testo |
|
Eventuale dida di foto
|
IV 137.
Ioanni Matheo Aueroldo.
|
Titolo
|
Qui puerum ficto celebraui nomine Lygdum
non pathico Lygdi captus amore fui. |
Testo |
Odi laenonum cunas et ab ubere raptos
concubitus, mihi lex Iulia sola placet. |
Testo |
Damnaui semper Venerem quae perdere semen
et genus humanum perniciosa facit. |
Testo |
Sed quia saepe suo morsu delectat acetum
et pungens gratas sal facit esse dapes,
ne tantum fatuas gererent mea prandia betas
dulcibus et tantum liba peruncta fauis,
lasciuos scripsi uersus. Cantauit Alexin
Virgilius, puerum uir quoque, Polla, tuus. |
Testo |
Non uerbis animum solis uir indicat aequus,
intima saepe tacent corda quod ora sonant. |
Testo |
|
Eventuale dida di foto
|
IV 138.
Zachariae Veritati.
|
Titolo
|
Formosum rapiant timeo ne numina Lygdum
ut Mars, ut summo qui tonat axe deus; |
Testo |
Amphitrioniades ueniet si fortis et acer,
seruet Hylam custos, seruet et Oebalidem, |
Testo |
ludentis Boreas discum ne torqueat huius
in caput et campos mittat ad Elysios. |
Testo |
Aemula quisquis amat formidat spicula; duro
sed puer igne cremat cum timet illa magis. |
Testo |
|
Eventuale dida di foto
|
IV 139.
In Lygdum.
|
Titolo
|
Lygde, qui forma superas cynedum
nobilem, pulchrum, tenerum, proteruum,
qui sacro praebet manibus Tonanti
nectar eburnis; |
Testo |
Lygde, qui uincis nitidis ocellis
qui miser disco cecidit cruento,
quem ferox syluis aper in iugosis
dente peremit; |
Testo |
Lygde, cui cedit puer unus ille,
ille qui molli potuit capistro
ora per campos iuga per fugati
flectere cerui; |
Testo |
Lygde, quem natus Veneris pharetra
donat aurea niueisque plumis,
Vinculis, flamma, laqueis, flagello
coteque saeua. |
Testo |
Tigris Hyrcanis generata syluis
saeua sit quamuis, furibunda, tristis,
masculum quaerit tamen et petenti
iungitur illi. |
Testo |
Ursa Riphoeis generata syluis,
saeua sit quamuis, furibunda, tristis,
masculum quaerit tamen et petenti
iungitur illi. |
Testo |
Non suum spernit sed amat leonem
torua sub campis Lybicis laena,
non suum spernit sed amat colubrum
uipera longum. |
Testo |
Durior dura poteris leaena,
tristior tristi poteris colubro,
saeuior saeua poteris uideri
tigride et ursa. |
Testo |
Non deus uult hoc facilis, serenos,
qui dedit uultus tibique capillos
aemulos Phoebi radiis, cynaedum
forma iubet te. |
Testo |
|
Eventuale dida di foto
|
IV 140.
De Lygdo.
|
Titolo
|
Extinctum iam me laceras cur, Lygde, cruento
uulnere, cur saeuis ignibus uris atrox? |
Testo |
An postquam mea corda tuis sunt uincta cathenis,
et melior quae pars corpora nostra mouet,
uis religare nouis laqueis? Vrsumque lupumque
uenator satis est si capit arte semel, |
Testo |
quae iam decepta est uolucrem non decipit aucups,
dona nec ut capiat quae tenet illa capit; |
Testo |
non mouet in liquidis piscator fontibus hamum
quos habet ut pisces ad sua uota trahat. |
Testo |
Sit pudor, ah tandem, post funera postque sepulchrum
parce, puer, cineres sollicitare meos! |
Testo |
Me uiuum dices: fateor, me uiuere, sed non
ut ualeam fato plus cecidisse tuo. |
Testo |
|
Eventuale dida di foto
|
IV 141.
In Petrum Bargnanum.
|
Titolo
|
Lex iubet intonsos te linquere, Petre, ministros
quos facit esse tibi iam noua nupta uiros.
Ecce, faces tremulae lucent et flammea sponsae
ora tegunt, sacros fert puer ecce lacus.
Sparge nuces, Hymenaeus adest; es, Petre, maritus.
Quid cessas? Putris sparge, marite, nuces.
Limine non presso thalamos Aurelia castos
intrat. Io, zonam soluite uirgineam,
soluite, io, matres et saeuae tela Dianae
linquite; nos Veneris dulcia furta mouent.
Iam grauis es, iam uir; gratum est mihi, gratius esset
si fieret dominus uir quoque, Lygde, tuus. |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
|
Eventuale dida di foto
|
IV 142.
Eidem.
|
Titolo
|
Si puerum laetis uellet me sumere fatis
qui regit imperio sydera cuncta suo,
non ego syderea praestat qui pocula mensa
pocula diuino nectare plena Ioui;
purpureus mediis non qui flos nascitur aruis,
qui periit formae captus amore suae,
nn quem saeuus aper crudeli sorte peremit
uenantem, Paphyae uulnera saeua deae.
Sed peterem Lygdum; Lygdus mea uita, meum cor,
lux mea, qui facie uulnera mille gerit.
Hunc quod praeponam cunctis mirabile forsan;
pulchrior est cunctis qui mihi, Petre, placet. |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
|
Eventuale dida di foto
|
IV 143.
Ad Lygdum.
|
Titolo
|
Non uideas speculo, liquidis non, Lygde, sub undis
te moneo, quoniam pulcher es ipse nimis. |
Testo |
Te capiet tua forma, tuo miserabile ore
ipse cades, inopem copia te faciet. |
Testo |
Denique te pictos ornabunt flore capillos
Naiades et sertis limina sacra tuis. |
Testo |
Tunc ergo cum dulces risus, cum cogerer ora
cogerer et uitam linquere, Lygde, meam. |
Testo |
Inspicias ne te moneo; nam mors tua multos
duceret ad uitae fata suprema suae. |
Testo |
Quamuis, si mortem mors posset uincere, numquam
te fera Tartarei cerneret aula Iouis. |
Testo |
|
Eventuale dida di foto
|
IV 144.
Ad Lygdum.
|
Titolo
|
Formosum forsan credis te lumine clarum
quod superas Phoebum sydereosque polos; |
Testo |
quod tibi sunt oculi, Veneris quibus ora nitebant
cum uincit, Phrygio iudice, pulchra deas; |
Testo |
quod niue candidior Getica quam turbine saeuo
non tetigit Boreas est tua, Lygde, manus; |
Testo |
quodque tuis aurum scis cedere crinibus atque
scis tua Pestanas uincere labra rosas. |
Testo |
Hunc propter nullus uultum formosus habetur,
splendidus ut placeant non facit ora color. |
Testo |
Sed facilis risus, sed amor, sed blanda uoluptas
sed pietas multis delitiosa iocis,
tradere sed precibus munus puerile petentis. |
Testo |
Candidus Oebalides hoc tibi, Phoebe, placet,
si puer Iliacus crudelis et improbus esset
non daret aethereo pocula grata Ioui. |
Testo |
In puero nihil est quod pulchrius esse probetur
quam puer existens ut uelit esse puer. |
Testo |
|
Eventuale dida di foto
|
IV 145.
Ioanni Lagarino.
|
Titolo
|
Ad sua non tauro summum rapuisse Tonantem
alite uel Lygdum credimus astra meum;
Nam posito uarias tantum non numine formas
Gessit ob aligeri tela facesque dei,
5 Sed daret ut populo terris, ut ciuibus urbes
Posset et imperium nobilitare suum.
Cadmus Agenorae sequitur dum furta puellae
Fecit ab inuento moenia dicta boue,
Perdere dum Phrygios rapto furibunda ministro
10 Iuno cupit, Latii uenit ad arua soli
Aeneas geminique deum de sanguine fratres
Struxerunt domini regia tecta Numae.
Herculis ut caderent manibus fera monstra cruentis
Taurus, aper, serpens, Cerberus, Hydra, leo,
15 Raptus Hylas uitreis olim sub fontis amoeni
Nereidum manibus caerula tecta fuit.
Semiuirum fecit puerum Berecynthia mater
Tinnula quo maior tangeret aera chorus.
Sic fuit et rebus superum quaecumque uoluptas
20 Vtilis humanis utilis atque sacris:
Si raperent Lygdum fierent nec templa nec urbes,
Non igitur Lygdum dii rapuere meum. |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
|
Eventuale dida di foto
|
IV 146.
Iacobo Guariento.
|
Titolo
|
Oebalides, Cyparissus, Hylas, Diadumenus, Athys,
Phryx puer et picto Parthenopeus equo,
Cuius et in gremio posuit miserabilis ora
Cum Stygiae uates iret ad antra domus,
5 Et Veneris natus precibus qui foemina, qui uir
Salmacis est mediae flumine factus aquae
Si Lygdi caedunt oculis flauisque capillis,
Splendet et in summo pulchrius orbe nihil,
Cur tam sydereos hortaris linquere uultus
10 Me puer, et pueris tam fera bella paras,
Non decet an me quod decuit te, Romule, quondam,
Te Nero, te Caesar, te quoque, sancte Numa?
Numquid ero tenerae uiridi sub flore iuuentae
Sanctior et Phoebo sanctior atque Ioue?
15 Non errat quisquis sequitur uestigia diuum;
Quod faciunt superi non scelus esse potest. |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
|
Eventuale dida di foto
|
IV 147.
Lygdo.
|
Titolo
|
Cur rigidos acer uultus, cur lumina torua
induis et semper tristia uerba sonas?
Cur numquam flauos componis, Lygde, capillos
Nec tenero speculum consulis ore tuum?
5 Alea cur nucibus delectat iniqua relictis
Te puer, et celeris cur fugis aera rotae,
Teque uiros inter uideo cur semper inertes
Quos merito possit dicere Nestor auos?
Vt te, Lygde, uirum credam fortemque ferumque
10 Vis Priamum demens Astyanacta putem.
Ostendas Curios facie licet atque Camillos,
Cum tua sit facies, et tener et puer es. |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
Testo |
|
Eventuale dida di foto
|
IV 148.
Zachariae Veritati de Lygdo.
|
Titolo
|
Quem rosa quae biferis Pesti generatur in ortis
quemque gerunt Zephyro flante ligustra color, |
Testo |
quem tepidi laeto Nili flos tempore ueris
et sua dilexit qui nimis ora puer, |
Testo |
quemque bibit Tyrium uestis quae saepe liquorem
quem ruber Aeoo Gange lapillus habet
quem matutini nascentia lumina solis, |
Testo |
quem Veneris facies, quem Iouis astra micant
est Lygdi nitidis oculis facieque serena. |
Testo |
| Hunc cupias puerum: non tibi talis erit. |
Testo |
[2].
[3].
[4].
[5].
[6].
[7].
[8].
[9].
[10].
[11].
[12].
L'autore ringrazia fin d'ora chi vorrà aiutarlo a trovare immagini e ulteriori dati su persone, luoghi e fatti descritti in questa pagina, e chi gli segnalerà eventuali errori in essa contenuti. |
Note
[1] Il testo da: Panfilo Sasso (Pamphilus Saxus, o Sasso de’ Sassi), Epigrammaton libri, tesi di laurea di M. Dussin, Università degli Studi di Padova, 1987-88, così come pubblicata online dal sito "Poeti d'Italia.in lingua latina".
[2].
[3].
[4].
[5].
[6].
[7].
[8].
[9].
[10].
[11].
[12].
un'allusione anche a IV 34, 13.
|
