Home page Giovanni Dall'Orto > Saggi di storia gayBiografie di personaggi gay > Testi originali > Sec. XV >  Publio Fausto Andrelini

Publio Fausto Andrelini (1462-1518)

dimensioni h 170 x largh 132

NOTA BENE. Questo testo è un semplice "appunto", pubblicato provvisoriamente in attesa di trovare il tempo
per curare o farne curare la traduzione, il commento, o entrambe le cose.


Ecloga XI [1491/1493] [1]
.
De fuga Balbi
Della fuga di Girolamo Balbi
Quid fugis o Gallas paedico [nota] Balbe fauillas? 
Gallica quod nequeat, flamma Britanna dabit.
A che pro fuggi, sodomita Balbi, le faville francesi? 
Quel che la fiamma francese non t'ha potuto dare, te lo darà quella inglese.

Lycidas
Vix fugat exoriens gelidas Aurora tenebras,
tu tamen irrigua meditans spatiaris in herba,
Mopse, pruinoso nec lubrica terra liquore
sparsa nec impediunt canenti gramina rore.
Cerco traduzione in italiano per questo brano. Chi potesse aiutarmi, mi scriva. Grazie anticipate.
Mopsus 
5 Nunc tua quam fuerint ueri praesaga futuri
uerba reuoluebam, Lycida, quam praescius augur
Phoebeo quodcumque canas ueracius ore.
En detecta patet nostrarum iniuria rerum
fatidico praedicta tibi; mendacia tandem
10 caeca relucescunt. Iusti manifesta dedere
signa dei cunctos soliti punire nocentes
imaque scrutantes taciti penetralia cordis.
Testo
Lycidas
Quis purum indigna candorem labe notauit,
Mopse, tuum? uolitans quae murmure fama sinistro
15 heu te Parisiis combustum dixit in agris,
et sanctam spreuisse fidem Christumque potentem?
Testo
Mopsus
Balbica forte tuam leuitas peruenit ad aurem,
lanigeras dum pascis oues haedosque petulcos;
nulla etenim silua est, nullum nemus, auia nulla,
20 nulla leuem quae non exclamant marmora Balbum.
Postquam furtiui celatos carminis usus
prodidit haec cornix alieno picta colore,
et falsa assumpsit Balbae cognomina gentis
quem uendens minimo uilissima scruta triente
25  Accelina domus stabulo generauit olenti,
turpior hic uiuens et crimine foedior omni
Parisios infecit agros ceu pessima messes
herba resurgentes. Ipso mirabile dictu
heu scelus admisit: noctem cum lusa per altam
30 alea cessarat, uarium spoliabat ouile
et tacito praedam furto comedebat adeptam.
Altus inexpleto gurges dabat omnia uentri
luxuriosa suo: plebeiae uilia mensae
pocula spernebat, spumanti prodiga Baccho
35 Cinnama commiscens summaque uoragine potans
ebria nec certo ponens uestigia gressu,
sola resumebat pingui saginata popina.
Immemor ah nimium priscique oblite ueterni
Balbe tui, quondam pedibus cum rura petisti
40 gallica nudatis laceroque obductus amictu
Euganeam fugiens Troiani Antenoris urbem,
exstructis ne iusta rogis incendia ferres.
Vt fuerat satiata fames et plena tumebant
corpora, pro superi, molles fodiebat ephebos
45 uulnere postico; tenti simul inguina drauci
podice laxato fellantique ore subibat.
Prodigiosa iacens Veneris post furta nefandae
iam nitidae mediam lucis stertebat ad horam
cruda uomens multo commixtaque frusta Lyaeo.
50 Maius et ille nefas multoque urgentius addit:
scilicet in sacro nullum libamine Christum,
et casu uoluente refert nulloque moueri
aeternos rectore polos, ipsasque suprema
casuras post fata animas; quin ore profano
55 heu nimis ignaro coepit suadere popello
ducendam quouis genialem tempore uitam.
Hic sanctas Veneres deuotaque Sabbata ridens
polluit et sumpta ieiunia mystica carne,
et nullum intrabat fassurus crimina templum
60 innumeris admissa modis, uerique iacebat
religio neglecta Dei cultusque superni.
Sic leuitas innata ruit, sic pectore caeco
mens insana furit stultique inscitia cordis
in damnum laqueata suam casusque futuros.
65 Interea accenso missus censore satelles
hoc monstrum prensurus erat populoque uidente
igniti plenis olei cocturus aenis,
sed uolat admonitus celeri properantior Euro
fertilis Oceanus qua rura Britannica ditat.
70 O foedam turpemque fugam, nam nocte silenti
obscurum infelix seruili inductus amictu
praecipitauit iter; nummos cum ueste latentes
iteriore iacit, stricto quasi noxia ferro
uiscera transfodiens. Quid agat mens conscia facti
75 non uidet ulla mali; tanta est caligo malorum.
Mendicum adiuuit decocta pecunia Balbum.
Insontis tamen ante mei mentita professus
crimina curuato ueniam tulit ore petitam.
Vt semper diuina pii uestigia Christi
80 sanctaque facta sequar, debet quaecumque remitti
ultori uindicta Deo; quod Galla nequiuit,
flamma Britanna dabit; maiori faenore dicunt
offensi dilata Dei tormenta uenire.
Testo
Lycidas
Cur non ista solo sentina uoratur hiante?
85 Cur pluuius non ignis adest qui tanta cremaret
infandi portenta mali? ceu Gomora quondam
et Sodoma exarsit caelestibus obruta flammis.
Testo
Mopsus
O quam peruersa est Balbi natura profani,
quae melius reticenda fuit quam pauca referre
90 sordentis delicta uiri; breuitate probantur
crimina quae uolitant cunctos dispersa per agros.
Nauseet ista licet scabies, tamen ulcus apertum
et sanies monstrata iuuat quoscumque disertos
et mala conficiunt cautos aliena notantes.
Testo
95 Si uideat certo coniunctas foedere mentes
concordesque animos, Discordia seminat arma
unanimi annexos astro fractura gemellos.
Candidus en pastor, qui Gallica personat arua
carmine concinno, primis dilexit ab annis
100 diuinum ambrosio sortitum nectare nomen,
et parilis crescebat amor, cum perfidus iste
fraudibus occultis uinctos dissoluit amantes.
Heu quam lingua nocet diro suffusa ueneno
et Stygiis imbuta malis; non ossea lingua est,
105 omnia cum tritis sed dissipat ossa medullis.
Ast adamanteo religata est gratia nodo
et solida duplicata fide, cum proditus auctor
et committentis nota est fallacia linguae.
Testo
Hic gnauos quoscumque odit rabidoque probatos
110 dente uiros lacerat morsuque cruentat acerbo;
testis adest Corydon teneros qui corrigit annos
arte Palaemonia, testis Meliboeus, et Idas,
pectine uocali stupefacta arbusta trahentes.
Quos modo praesentes fictis laudauit amicos
115 uultibus et dulci palpo cum melle perunxit,
ipse uenenati cauda serpentis acuta
pungit et absentes aloe denigrat amaro.
Illius, o Lycida, factis caritura relatis
uerba fluunt ueluti rimosa lympha lagena
120  deperitura fluit; semper torquetur opima
uicini tellure sui redituque beato.
Semper honesta fugit; pathicis stipata cinaedis
huic tantum caupona placet, talique diurni
nocturnique simul scelerisque inuentor iniqui.
125 Ni fallor, radix tantorum incepta malorum
uentura non morte cadet; ceu quercus adulta
diffundet uacuas ramalia longa per auras.
Ista sit o potius ualida seu caesa bipenni,
seu rapidis exusta rogis, quam fronde nocente
130 letiferum germen radix infecta remittat.
Numquam speratis commissa piacula poenis
perditus iste luet, genitus qui crimen ad ipsum
ardet in omne scelus laudemque ex crimine quaerit.
Improba non umquam capitis delicta nefandi
135 impunita uigent; sequitur sua poena nocentes,
seu uelox, seu tarda, uiros. Sed numine dextro
sedula proueniunt sincerae praemia uitae.
Ieiunas pascamus oues Christoque merenti
soluamus tenui modulatas carmine grates.
Testo

[2].

[3].

[4].

[5].

[6].

[7].

[8].

[9].

[10].

[11].

[12].

L'autore ringrazia fin d'ora chi vorrà aiutarlo a trovare immagini e ulteriori dati su persone, luoghi e fatti descritti in questa pagina, e chi gli segnalerà eventuali errori in essa contenuti.

Note

[1] Il testo da: Publio Fausto Andrelini, Buccolica [1496], come a suo tempo pubblicato online dal defunto sito "Poeti d'Italia in lingua latina". A stampa anche come: The eclogues of Faustus Andrelinus and Ioannes Arnolletus, The John Hopkins Press, Baltimore 1918, pp. 53-57 e 113-114.

Questa maligna composizione fu scritta in occasione della fuga di Girolamo Balbi (1450?-1535) da Parigi per evitare un processo per sodomia.

Non ho ritenuto valesse la pena di raccogliere qui anche i brevi cenni che appaiono negli Amores di questo autore: libro 3, composizioni 2, 12; 4, 30, e 6, 23. Sono comunque online sul medesimo sito.

[2].

[3]

[4].

[5].

[6].

[7].

[8].

[9].

[10].

[11]

[12].
 


Ripubblicazione consentita previo permesso dell'autore: scrivere per accordi.

[Torna all'indice dei testi originari] [Vai alla pagina di biografie di gay nella storia]
[Vai all'indice dei saggi di storia gay]